NL | FR | EN | DE
Contact | Nieuws | Nieuwsbrief | Geavanceerd zoeken     .be
Naar Startpagina
Zoeken

Huisarbeid

Huisarbeid heeft in België altijd bestaan, zij het marginaal ten opzichte van de arbeid in de ondernemingen. Oorspronkelijk ging het bij deze vorm van arbeid vooral om handarbeiders. Tegenwoordig zijn er echter ook huisarbeiders te vinden in de tertiaire sector, bijvoorbeeld in het domein van de tekstverwerking, de facturering, de codering of de vertaling. De ontwikkeling van nieuwe technieken inzake communicatie en informatieverwerking biedt overigens veelbelovende perspectieven voor de ontwikkeling van de huisarbeid, in het kader van het telewerk. De wet van 6 december 1996 heeft de arbeidsovereenkomst voor huisarbeid onder het toepassingsgebied gebracht van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten. De huisarbeider is zo op gelijke voet geplaatst met de andere werknemers, evenwel rekeninghoudend met de kenmerken die specifiek zijn voor het feit dat de huisarbeider zich niet in de lokalen van de onderneming bevindt.

In titel VI van de wet van 3 juli 1978 worden de specifieke bepalingen gegroepeerd die van toepassing zijn op de huisarbeiders. Deze bepalingen zijn eveneens van toepassing op de telewerkers, namelijk de werknemers die infomatietechnologieën gebruiken in het kader van een overeenkomst voor tewerkstelling van huisarbeiders.

Op 16 juli 2002 werd een Europese raamovereenkomst over telewerk gesloten. Er werd uitvoering aan deze raamovereenkomst gegeven door de in de Nationale Arbeidsraad gesloten collectieve arbeidsovereenkomst nr. 85 van 9 november 2005 betreffende het telewerk. In het kader van deze overeenkomst wensten de sociale partners dat deze overeenkomst het geheel van de specifieke regels inzake telewerk vaststelt. De wet van 20 juli 2006 houdende diverse bepalingen bepaalt derhalve dat de artikelen 119.6 tot 119.12 van de wet van 3 juli 1978 niet van toepassing zijn op de telewerkers die onder het toepassingsgebied vallen van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 85. 

Definitie van de overeenkomst voor tewerkstelling van huisarbeiders

Zoals alle arbeidsovereenkomsten kenmerkt de overeenkomst voor tewerkstelling van huisarbeiders zich door het feit dat de werknemer zich verbindt, onder het gezag van een werkgever, arbeid te verrichten tegen betaling. Twee kenmerken onderscheiden deze overeenkomst echter van de andere arbeidsovereenkomsten : enerzijds wordt het werk uitgevoerd door de werknemer thuis of op elke andere door de werknemer gekozen plaats; anderzijds wordt het werk uitgevoerd zonder dat de werknemer onder het toezicht of de rechtstreekse controle van zijn werkgever staat. In functie van de aard van het uitgevoerde werk, zal de arbeidsovereenkomst voor huisarbeid een arbeids-overeenkomst voor bedienden of een arbeidsovereenkomst voor werklieden zijn en zal deze onderworpen zijn aan de bepalingen inzake deze overeenkomsten, tenzij er een specifieke bepaling bestaat voor de arbeidsovereenkomst voor huisarbeid. 

Bepalingen die van toepassing zijn op de huisarbeiders, uitgezonderd de telewerkers in de privésector

Rekeninghoudend met de door de wet van 20 juli 2006 doorgevoerde wijzigingen moet een onderscheid gemaakt worden tussen de huisarbeiders met inbegrip van de telewerkers in de publieke sector die onderworpen blijven aan de artikelen 119.3 en volgende van de wet van 3 juli 1978, en de telewerkers in de privésector op wie de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 85 van toepassing is.

Verplichte vermeldingen van de overeenkomst

De overeenkomst voor tewerkstelling van huisarbeiders moet verplicht schriftelijk worden vastgesteld, en dit uiterlijk op het tijdstip waarop de werknemer de uitvoering van zijn overeenkomst aanvangt.
Dit geschrift moet de volgende acht vermeldingen bevatten:

  •  de identiteit van de werkgever (de naam, de voornamen en de hoofdverblijfplaats of de firmanaam en de maatschappelijke zetel en, in voorkomend geval, de benaming waaronder de werkgever zich tot het publiek richt);
  • de identiteit van de werknemer (de naam, de voornamen en de hoofdverblijfplaats);
  • het overeengekomen loon of, ingeval dit niet kan vastgesteld worden, de wijze en de grondslag voor de berekening van het loon;
  • de vergoeding van de kosten die verbonden zijn aan de huisarbeid;
  • de plaats of de plaatsen die de huisarbeider gekozen heeft om zijn werk te verrichten;
  • een beknopte beschrijving van het overeengekomen werk;
  • de overeengekomen arbeidsregeling en/of werkrooster en/of het overeengekomen minimale volume van de prestaties;
  • het bevoegd paritair comité.

Wanneer het geschrift niet conform is, met name ingeval een vermelding ontbreekt (buiten de vermelding betreffende de kosten), en a fortiori wanneer geen enkel geschrift werd opgesteld, mag de huisarbeider de arbeidsovereenkomst beëindigen zonder opzegging of vergoeding.

Terugbetaalde kosten

Doordat hij arbeidsprestaties levert in zijn woonplaats, wordt de werknemer geconfronteerd met bepaalde kosten die normaal ten laste zijn van de werkgever. Het betreft met name alle kosten verbonden aan het gebruiken van een deel van zijn woning voor de noden van zijn beroepsbezigheid (verwarming, elektriciteit, telefoon ... ).

De arbeidsovereenkomst moet in beginsel verplicht het bedrag van de kosten vermelden die ten laste genomen worden door de werkgever, een bedrag dat toegevoegd wordt aan het loon van de werknemer. Bij ontstentenis van een dergelijke bepaling in de overeenkomst en van een collectieve arbeidsovereenkomst die deze kosten behandelt, wordt het bedrag van deze kosten vastgesteld op 10% van het brutoloon, tenzij de werknemer met verantwoordingsstukken aantoont dat het bedrag van zijn kosten hoger is dan 10%.

Arbeid deels thuis en in de onderneming

De werknemer die, in het kader van de arbeidsovereenkomst die hem met dezelfde werkgever verbindt, deels thuis en deels in de onderneming werkt, is onderworpen aan de specifieke regels van de overeenkomst voor tewerkstelling van huisarbeiders wanneer hij thuis werkt en aan de algemene regels van de arbeidsovereenkomst voor bedienden of voor werklieden voor de prestaties die in de onderneming geleverd worden.

Verloning ingeval van ziekte of ongeval

Helemaal zoals de andere werknemers, zal de huisarbeider recht hebben op een gewaarborgd loon in geval van ziekte of ongeval voor zover hij onmiddellijk zijn werkgever op de hoogte brengt van zijn arbeidsongeschiktheid en hij binnen de twee werkdagen bij de werkgever een geneeskundig getuigschrift laat toekomen dat deze ongeschiktheid bewijst.

Voor het gewaarborgd loon voor de huisarbeiders wordt een onderscheid gemaakt tussen de huisarbeider die forfaitair betaald wordt en diegene die niet volgens een forfaitair systeem betaald wordt. De huisarbeider die forfaitair betaald wordt, is diegene die bij het aflopen van iedere betaalperiode het overeengekomen loon ontvangt. Het gewaarborgd loon wordt berekend zoals voor de andere werknemers.

De huisarbeider die niet forfaitair betaald wordt, is diegene die per stuk, per taak, met fooien of met commissieloon betaald wordt. In dat geval is het niet mogelijk vooraf het loon van deze werknemer vast te stellen, loon dat in principe niet gelijk zal zijn bij het einde van elke betaalperiode. Het gewaarborgd loon stemt dan overeen met een forfaitair loon berekend conform de wetgeving inzake de feestdagen.

Bijzonderheden inzake de schorsing van de overeenkomst

De huisarbeider die forfaitair betaald wordt en die de arbeid niet kan beginnen of voortzetten om een reden die onafhankelijk is van zijn wil (bv. stroompanne) zal recht hebben op zijn loon.
Er bestaat voor de huisarbeiders geen mogelijkheid tot schorsing van de overeenkomst omwille van een technisch ongeval of slechte weersomstandigheden.

Enkel de huisarbeider die forfaitair betaald wordt mag afwezig zijn gedurende het presteren van de opzegging, met behoud van zijn loon, om een nieuwe dienstbetrekking te zoeken. 

Bepalingen die van toepassing zijn op de telewerkers in de privésector

Op de telewerkers in de privésector, of meer bepaald diegenen die vallen onder het toepassingsgebied van de wet van 5 december 1968 betreffende de collectieve arbeidsovereenkomsten en de paritaire comités, zijn de omkaderende maatregelen vastgesteld in de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 85 van toepassing.

In geval van alternerend werk, namelijk werk dat gedeeltelijk thuis wordt uitgevoerd en gedeeltelijk in de onderneming, zal de telewerker onderworpen zijn aan de specifieke regels van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 85 wanneer hij in zijn woonplaats werkt en aan de algemene regels van de arbeidsovereenkomst voor bedienden of voor werklieden voor de in de onderneming geleverde prestaties.

Het telewerk wordt door de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 85 gedefinieerd als een vorm van organisatie en/of uitvoering van het werk waarin, met gebruikmaking van informatietechnologie in het kader van een arbeidsovereenkomst werkzaamheden die ook op de bedrijfslocatie van de werkgever zouden kunnen worden uitgevoerd, op regelmatige basis en niet incidenteel buiten die bedrijfslocatie worden uitgevoerd.

Vrijwillig karakter

Het telewerk moet steeds op vrijwillige basis worden uitgevoerd. Indien de werkgever en de werknemer tijdens de lopende arbeidsovereenkomst overeenkomen om telewerk te verrichten, dan kan deze beslissing eveneens ongedaan worden gemaakt door een individuele en/of collectieve overeenkomst.

Schriftelijke overeenkomst

Telewerk moet steeds het voorwerp zijn van een schriftelijke overeenkomst tussen werkgever en werknemer uiterlijk op het ogenblik dat de telewerker begint met de uitvoering van het telewerk. Voor de lopende arbeidsovereenkomst moet het akkoord worden opgenomen in een schriftelijk aanhangsel van de arbeidsovereenkomst.

Verplichte vermeldingen van het geschrift :

  • frequentie van het telewerk en eventueel de dagen en uren waarop telewerk wordt verricht of de dagen en uren van aanwezigheid in de onderneming;
  • ogenblikken waarop of periodes tijdens welke de werknemer bereikbaar moet zijn en via welke middelen;
  • nadere regels volgens welke de kosten verbonden aan de voor het telewerk benodigde apparatuur ten laste genomen worden;
  • ogenblikken waarop de telewerker een beroep kan doen op technische ondersteuning;
  • de nadere regels voor een terugkeer naar de bedrijfslocatie en in voorkomend geval de notificatietermijn en/of de duur van het telewerk en de wijze van verlenging.

Arbeidsvoorwaarden

De telewerker moet dezelfde arbeidsvoorwaarden genieten als vergelijkbare werknemers die op de bedrijfslocatie werken. Hij moet geïnformeerd worden over de arbeidsvoorwaarden en deze informatie moet in het bijzonder volgende elementen bevatten:

  • de beschrijving van de uit te voeren werkzaamheden;
  • de afdeling van de onderneming waaraan hij verbonden is;
  • de identificatie van zijn directe meerdere of andere personen tot wie hij zich kan wenden met vragen van beroepsmatige of persoonlijke aard;
  • de regeling ten aanzien van rapportage.

De telewerker moet dezelfde rechten genieten inzake scholingsfaciliteiten, mogelijkheden voor loopbaanontwikkeling, hetzelfde beoordelingsbeleid en dezelfde collectieve rechten als de andere werknemers.

Organisatie van het telewerk

Binnen het kader van de in de onderneming geldende arbeidsduur organiseert de telewerker zelf zijn werk. Zijn werkbelasting moet vergelijkbaar zijn met deze van de werknemers tewerkgesteld op de bedrijfslocatie van de werkgever. Maatregelen moeten genomen worden om te voorkomen dat de telewerker geïsoleerd raakt.

Apparatuur en defecten

De werkgever moet de voor telewerk benodigde apparatuur beschikbaar stellen, installeren en onderhouden. Hij moet de kosten van de communicatie en de verbindingen die verband houden met het telewerk te zijnen laste nemen.
Indien de telewerker zijn eigen apparatuur gebruikt zijn de kosten inzake installatie van informaticaprogramma's, werking en onderhoud alsook de kosten inzake afschrijving van de apparatuur, voor rekening van de werkgever.

De kosten voor rekening van de werkgever worden voor de aanvang van het telewerk berekend naar rata van de prestaties van telewerk of volgens een door de partijen overeengekomen verdeelsleutel.

De werkgever moet de telewerker technische ondersteuning beschikbaar stellen. In geval van een defect aan de apparatuur of in geval van overmacht waardoor de telewerker zijn werk niet kan verrichten, is de werkgever verplicht het overeengekomen loon te betalen. Specifieke regels kunnen vastgesteld worden zoals vervangende taken of een tijdelijke terugkeer naar de bedrijfslocatie van de werkgever.

Veiligheid en gezondheid

De werkgever informeert de telewerker omtrent het ondernemingsbeleid ten aanzien van veiligheid en gezondheid op de werkplek. De telewerker geeft uitvoering aan dat beleid. De interne preventiediensten kunnen de werkplek van de telewerker controleren, met de instemming van de telewerker indien het zijn woonplaats betreft.

  

Bijkomende inlichtingen

 

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg - Gebruiksvoorwaarden - Privacy - Sitemap

AnySurfer, Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites