NL | FR | EN | DE
Contact | Nieuws | Nieuwsbrief | Geavanceerd zoeken     .be
Naar Startpagina
Zoeken

Loon

Loonpeil

Het peil van het loon van de werknemers wordt in het algemeen bij overeenkomst bepaald. 

De vaststelling van de minimumlonen berust voornamelijk bij de paritaire comités. De collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO's) die in deze comités worden gesloten omvatten bepalingen die erop gericht zijn de algemene grondslagen voor de berekening van de lonen volgens de verschillende kwalificatie- en functieniveaus vast te stellen. Deze loonschalen vormen het brutoloon.

Waarborg van een gemiddeld minimum maandinkomen 

Sinds januari 2015 bedraagt het gemiddeld minimum maandinkomen:

  • voor de werknemers van 18 jaar en meer: 1.501,82 €;
  • voor de werknemers van 19 jaar, met zes maanden anciënniteit: 1.541,67€;
  • voor de werknemers van 20 jaar, met twaalf maanden anciënniteit: 1.559,38 €.

Bescherming van het loon

De Loonbeschermingswet heeft tot doel aan de werknemer een vrije beschikking over zijn loon te waarborgen en misbruiken bij de uitbetaling van het loon tegen te gaan.

Deze wet kent een ruim toepassingsgebied: ze is van toepassing op de werknemers en werkgevers en ook op personen die, anders dan krachtens een arbeidsovereenkomst, tegen loon arbeid verrichten onder andermans gezag en op de personen die hen tewerkstellen. Ook het loonbegrip in deze wet is ruimer dan in het louter arbeidsrecht.

De belangrijkste maatregelen voor de bescherming van het loon hebben betrekking op de vrije beschikking over het loon, de verplichting het loon in geld uit te betalen in een munt die gangbaar is in België, de periodiciteit van de uitbetaling, de overhandiging van een afrekening aan de werknemer, de beperking van de inhoudingen op het loon en de plafonds voor het beslag op en de overdracht van het loon.

 

Loonnorm

De loonnorm bepaalt hoeveel de loonkosten mogen stijgen. Hij wordt om de twee jaar vastgelegd .

Het is de loonnormwet die de mogelijkheid creëert om de loonkostenontwikkeling in België preventief aan te passen aan de verwachte evolutie bij onze voornaamste handelspartners Duitsland, Nederland en Frankrijk. 

De loonnorm is belangrijk omdat België een klein land is met een open economie (import en export vertegenwoordigt ongeveer 70 % van ons Bruto Binnenlands Product), die sterk afhankelijk is van de uitvoer naar die drie buurlanden. Indien de Belgische loonkosten sneller stijgen dan die van onze buurlanden, daalt de competitiviteit van onze economie.

De loonnorm fungeert als omkadering van het tweejaarlijkse loonoverleg.

De loonnormwet zorgt ervoor dat de indexeringen en de baremieke verhogingen altijd worden gewaarborgd.

De loonnormwet geldt voor de werkgevers en werknemers van de privé-sector.

 

Loonkloof

Een werkgever moet twee werknemers die hetzelfde werk met dezelfde kenmerken verrichten op dezelfde manier betalen. Het is verboden om discriminatie te plegen op basis van het geslacht. Dit gelijkheidsbeginsel is vastgelegd in tal van internationale en Belgische wetteksten.

Ondanks dit principe, blijft er in de praktijk een loonkloof bestaan tussen mannen en vrouwen.

De loonkloof op niveau van het uurloon bedraagt (in 2013) 10% in het nadeel van vrouwen. 48% van deze loonkloof kan worden verklaard op basis van verschillende objectieve factoren (meer deeltijdarbeid bij de vrouwen, sectoren waarin voor het merendeel vrouwen tewerkgesteld zijn, enz.). Toch blijft een groot deel van de kloof niet verklaarbaar.

Om de loonkloof te bestrijden, werden diverse initiatieven genomen (wetten, koninklijke besluiten, ...) en worden verslagen gepubliceerd om het fenomeen zichtbaarder te maken.

Ook worden maatregelen genomen op de drie niveaus van het sociaal overleg. Op het interprofessioneel niveau worden in het verslag van de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven een hele reeks gegevens opgesomd over de evolutie van de loonkloof tussen mannen en vrouwen. Op sectoraal niveau worden gender-neutrale classificaties ingevoerd bij het sluiten van cao’s. En op ondernemingsniveau wordt de Ondernemingsraad opgedragen een analyseverslag op te stellen over de loonstructuur van de werknemers.

 

Indexsprong


In België is het merendeel van de lonen onderworpen aan de automatische indexering. De index wordt berekend aan de hand van de evolutie van een korf producten en diensten. Wanneer de prijzen stijgen, volgt de index deze verhoging. Wanneer de index een bepaalde drempel overschrijdt, worden de sociale uitkeringen en de lonen aangepast met 2%.

De indexsprong bestaat uit een tijdelijke neutralisatie van het systeem van loonindexering. 

De Regering heeft in april 2015 beslist tot een indexsprong. Dit betekent dat een nieuwe referentie-index werd gecreëerd vanaf die datum, en dat er moet gewacht worden op een volgende overschrijding van de drempel vooraleer de lonen opnieuw kunnen geïndexeerd worden.

Een werkgever die zich niet houdt aan de indexsprong kan een administratieve geldboete opgelegd krijgen.
 

Statistieken

Driemaandelijks publiceert de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg het indexcijfer van de conventionele lonen, gebaseerd op de collectieve arbeidsovereenkomsten die worden afgesloten in de verschillende paritaire comités en subcomités. De index van de conventionele arbeiderslonen geeft de evolutie weer van het bij CAO vastgestelde minimum uurloon; de index van de conventionele bediendenlonen is gebaseerd op het bij CAO vastgelegde bruto maandloon.

Naast de algemene indexcijfers is ook informatie beschikbaar over de verschillende activiteitensectoren en over de verschillende componenten van de evolutie van de index (aanpassingen aan de index van de consumptieprijzen, conventionele verhogingen, invloed van de conventionele arbeidsduur).

Meer informatie op deze site

U vindt meer informatie over de verloning onder het thema Verloning en over de loonkloof en formulieren om analyseverslagen op te stellen over de loonstructuur van de werknemers vindt u onder het thema Non-discriminatie en diversiteit

In de module Statistieken vindt u het indexcijfer van de conventionele lonen.

Bijkomende inlichtingen

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg - Gebruiksvoorwaarden - Privacy - Sitemap

AnySurfer, Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites