NL | FR | EN | DE
Contact | Nieuws | Nieuwsbrief | Geavanceerd zoeken     .be
Naar Startpagina
Zoeken

Wegwijs in de studentenarbeid

 

Elk jaar werken bijna 400.000 studenten tijdens de vakantie en tijdens het schooljaar! Zowel voor de student als voor zijn werkgever gelden er een aantal (wettelijke) regels. Deze bepalingen zorgen ervoor dat de werkervaring in de beste omstandigheden verloopt. Studentenarbeid kan ook gevolgen hebben voor de sociale zekerheid en en de belastingen van de jongere of zijn ouders. Elk jaar wordt jammer genoeg ook een abnormaal hoog aantal studenten slachtoffer van een arbeidsongeval.
Hier vind je een reeks tips voor je studentenjob en links naar meer informatie op deze site en op andere overheidswebsites.

Tewerkstellingsovereenkomst voor studenten

Een schriftelijke overeenkomst is verplicht. Alle informatie over de tewerkstellingsovereenkomst voor studenten (studentenstatuut, inhoud van de overeenkomst, duur van de tewerkstelling, einde en verbreking van overeenkomst, ...) vind je in het thema Arbeidsovereenkomsten.

Informatie op de eerste werkdag

De werkgever moet zorgen voor het onthaal en de begeleiding van de student. Dit bevordert de aanpassing en de integratie van de student en zorgt ervoor dat de student zijn werk behoorlijk kan uitvoeren.
 

Zo moet de student bij het onthaal of de indiensttreding, de student geïnformeerd worden over:

  • de activiteit en de algemene structuur van de onderneming;
  • de taken en activiteiten van de student in de onderneming, en de eventuele risico’s die eraan verbonden zijn;
  • de naam van zijn hiërarchische verantwoordelijke;
  • de plaats van zijn werkposten;
  • uitleg over eerste hulp, brandbestrijding, evacuatie;
  • de organisatie van de preventie van de gezondheid en van de veiligheid op het werk van de onderneming, de preventiemaatregelen in de onderneming en bij de werkpost van de student;
  • het gebruik van de machines, van de arbeidsuitrusting en van de individuele beschermingsuitrusting, het dragen van arbeidskledij;
  • de gegevens van de sociale diensten en van de personeelsdienst, de organisatie van de pauzes.
     

De werkgever of een ervaren werknemer moet de student begeleiden. De werkgever of de aangestelde persoon ondertekent een document dat aantoont dat de informatie en instructies over het welzijn op het werk werden verstrekt, begrepen en in de praktijk gebracht.

Arbeidsreglement

Op de eerste arbeidsdag moet de student een kopie ontvangen van het arbeidsreglement (het gaat om een verplicht document). Dit reglement beschrijft de bijzondere rechten en plichten van de werkgever en van de werknemer en regelt het de specifieke arbeidsvoorwaarden in de onderneming. Bij het overhandigen van het arbeidsreglement moet de werkgever een bewijs van ontvangst laten ondertekenen door de student. 
 

Meer informatie over het arbeidsreglement vind je in het thema Arbeidsreglementering > Arbeidsreglement.

Arbeidsduur en rusttijd

De tewerkstellingsovereenkomst voor studenten en het arbeidsreglement moeten duidelijk de arbeidsduur bepalen, dit wil zeggen de tijd waarin de werknemer ter beschikking staat van een werkgever. De normale arbeidsduur bedraagt 8 uren per dag en maximaal 40 uren per week. In de privé-sector geldt een arbeidstijdvermindering tot 38 uren per week. Er bestaan uitzonderingen voor bepaalde sectoren, zoals de horeca.

Meer informatie over de arbeidsduur vind je in het thema Arbeidsreglementering > Arbeidsduur en rusttijden.

Studenten hebben ook recht op pauzes en rusttijden. De regels zijn verschillend voor studenten jonger en ouder dan 18 jaar:
 

  • jonger dan 18 jaar

Het is verboden voor jongeren onder de 18 jaar om meer dan acht uren per dag te werken en om bijkomende arbeid te verrichten (behalve sommige afwijkingen).
Deze jongeren mogen ook niet zonder onderbreking werken gedurende meer dan vier uur en een half. Als de arbeidstijd meer dan vier uur en een half bedraagt, hebben zij recht op een half uur rust. Als de arbeidstijd meer dan zes uren bedraagt, duurt de rust een uur, waarbij een half uur in een keer moet worden genomen. Er moet een rusttijd van 12 opeenvolgende uren zijn tussen twee dagprestaties.

  • 18 jaar en ouder

Studenten van 18 jaar en ouder moeten een pauze krijgen wanneer hun arbeidsduur meer dan zes uren bedraagt. De duur en de modaliteiten van deze pauze moeten worden ingeschreven in het arbeidsreglement. De duur is in principe minimaal 15 minuten behalve als een collectieve arbeidsovereenkomst een andere duur vaststelt. Overigens moet er een rusttijd van ten minste 11 opeenvolgende uren zijn tussen twee dagprestaties.

Loon

Om het loon van de student te bepalen, moet men weten hoeveel het minimumloon is in de sector waarin hij werkt. Als er geen loonschaal is voorzien, heeft de student recht op het «gemiddeld minimummaandinkomen». Dit interprofessioneel minimumloon is verplicht vanaf het ogenblik dat de student tewerkgesteld is tijdens periodes langer dan een kalendermaand.

Meer informatie vind je in het thema Arbeidsovereenkomsten > Verloning 

Werken op zon- en feestdagen voor de jongeren onder 18 jaar

Jongeren onder 18 jaar mogen niet worden tewerkgesteld op zondag of betaalde feestdagen, behalve in de hieronder opgesomde gevallen. Bovendien hebben zij recht op een bijkomende verlofdag die onmiddellijk volgt op of voorafgaat aan de zondag.

Jongeren onder 18 jaar mogen:

  • Hun medewerking verlenen als acteur of figurant:
    • Aan manifestaties van culturele, wetenschappelijke, educatieve of artistieke aard;
    • Aan modedefilés en presentaties van kledingcollecties; 
  • Deelnemen aan sportmanifestaties.
  • Werken tijdens de kerst- en paasvakantie en tijdens de periode van Pinksterzondag tot 30 september in de volgende ondernemingen gevestigd in de badplaatsen en luchtkuuroorden, en in de toeristische centra:
    • kleinhandel;
    • kapsalons;
    • vermakelijkheidsbedrijven en openbare spelen;
    • verhuurbedrijven van boeken, stoelen en middelen van vervoer;
     
  • Werken in de ondernemingen die ressorteren onder het nationaal paritair comité voor het hotelbedrijf;
  • Werken als arbeiders in de bakkerijen;
  • Werken om het hoofd te bieden aan een ongeval dat gebeurd is of dat dreigt te gebeuren;
  • Werken om dringende werkzaamheden uit te voeren aan het materiaal of werkzaamheden die ontstaan door een onvoorziene noodzaak om te voorkomen dat de normale werking van de exploitatie wordt verhinderd.

Zelfs in geval van afwijking kunnen zij niet meer dan een zondag op twee worden tewerkgesteld (behalve voorafgaande toestemming van de diensten van het Toezicht op de Sociale Wetten). In ieder geval mag de wekelijkse rust van de jonge werknemers niet minder bedragen dan 36 opeenvolgende uren.
Bovendien hebben zij, zoals alle werknemers, recht op compensatierust overeenkomstig de wettelijke regels over de zondagsrust en de betaalde feestdagen.

Betaalde feestdagen

De reglementering over de feestdagen is eveneens van toepassing op de studenten die werken. Dit betekent dus dat de werkgever verplicht is om hen het loon te betalen voor de feestdagen die in de periode van hun tewerkstelling vallen.
 

Voor de feestdagen die voorkomen na het einde van de arbeidsovereenkomst of van de prestaties, bestaat er een bijzondere behandeling van het loon dat varieert in functie van de duur van de tewerkstelling:

  • minder dan 15 dagen: er is geen enkele bezoldiging van de feestdagen die voorkomen na het einde van de arbeidsovereenkomst of van de prestaties;
  • van 15 dagen tot een maand, zonder onderbreking toe te schrijven aan de werknemer: de werkgever is verplicht om de bezoldiging te betalen voor de feestdagen die voorkomen tijdens de 14 dagen die volgen op het einde van de overeenkomst of de tewerkstellingsperiode;
  • meer dan een maand, zonder onderbreking die toe te schrijven is aan de werknemer: de werkgever is verplicht om de bezoldiging te betalen voor alle feestdagen die voorkomen tijdens de 30 dagen die volgen op het einde van de arbeidsovereenkomst of de tewerkstellingsperiode.
     

Ziekte

In geval van ziekte moet de student onmiddellijk zijn werkgever op de hoogte brengen van zijn arbeidsongeschiktheid en hem binnen twee dagen een certificaat bezorgen als een collectieve overeenkomst of het arbeidsreglement het voorschrijft of als de werkgever hem erom verzoekt.
 

Wat de betaling van het gewaarborgd loon betreft, zijn er twee mogelijkheden:

  • Voor de student-arbeider of de student-bediende die in proefperiode is of van wie de overeenkomst gesloten is voor bepaalde tijd of voor een duidelijk bepaald werk van minder dan drie maanden, zal de werkgever geen gewaarborgd loon moeten betalen als de student nog geen maand in dienst is. Na deze periode van een maand dienst, zal de werkgever een gewaarborgd loon moeten betalen gedurende 14 dagen. In geval van ziekte van minder dan 14 ononderbroken dagen, wordt de carensdag (dit wil zeggen de eerste dag ongeschiktheid die samenvalt met een arbeidsdag) niet vergoed.
  • Voor de student-bediende die een arbeidsovereenkomst van ten minste drie maanden heeft en niet meer in de proefperiode zit, zal de werkgever een gewaarborgd maandloon moeten betalen. Voor deze groep studenten wordt geen enkele carensdag toegepast.
     

Arbeidsongeval

In geval van arbeidsongeval of op de weg naar het werk, moet de student onmiddellijk zijn mutualiteit en zijn werkgever verwittigen. De verzekering van de werkgever zal tussenkomen.
 

Welzijn op het werk en andere beschermingsmaatregelen

Naast de bescherming die wordt geboden door de arbeidsovereenkomst, bevat de arbeidswetgeving eveneens een reeks maatregelen die de student fysiek en sociaal beschermen.
 

Zo zijn jonge werknemers jonger dan 18 jaar onderworpen aan een reeks beperkingen die te maken hebben met het werk dat zij mogen uitvoeren, nachtarbeid, arbeid op zon- en feestdagen, rusttijden enz. Sommige van deze beperkingen werden eveneens uitgebreid tot werknemers tussen 18 en 21 jaar. 
 

Al deze beschermingsmaatregelen worden uitgelegd in het thema Welzijn op het werk > Bijzondere werknemerscategorieën > Jeugdige werknemers.

Overigens omvat arbeid steeds risico’s voor de gezondheid en de veiligheid van de werknemers. Deze risico’s kennen en zich ertegen beschermen maakt het mogelijk om arbeidsongevallen en beroepsziektes te voorkomen. De wettelijke en reglementaire maatregelen inzake welzijn (veiligheid, hygiëne en gezondheid op het werk) zijn talrijk. Elke werkgever moet deze voorschriften toepassen en elke werknemer moet deze naleven.
 

Meer informatie vind je in het thema Welzijn op het werk.

Sociale zekerheid

Meer informatie over de sociale zekerheid, zoals de RSZ-bijdragen, de kinderbijslag vind je op de portaalsite Sociale zekerheid.
 

Op studentatwork.be vind je meer uitleg over de berekening van de 50 dagen en kan je je attest raadplegen en afdrukken.

Fiscaliteit

Informatie over de belastingen en bedrijfsvoorheffing op de website van de FOD Financiën: http://financien.belgium.be.

Zelfstandige arbeid

De tewerkstellingsovereenkomst voor studenten is enkel voor de studenten die werken voor een werkgever. Sommige studenten werken liever als zelfstandige. De bepalingen rond arbeidsduur, rusttijden, welzijn, … zijn niet op hen van toepassing. Zij moeten wel aan verschillende voorwaarden voldoen en verplichtingen vervullen.
 

Zo moet men om een zelfstandige activiteit te mogen uitoefenen in principe meerderjarig zijn, dus 18 jaar zijn. Voor de uitoefening van een activiteit van ambachtsman (prestatie van een dienst zonder levering van goederen), is de vereiste minimumleeftijd 16 jaar. De toestemming van de ouders of van de voogd is echter verplicht.

Alvorens een zelfstandige activiteit aan te vatten moet men zich richten tot een erkend ondernemingsloket. De handels- en ambachtsondernemingen moeten de ondernemerscapaciteiten bewijzen (basiskennis beheer en (inter)sectorale competenties) om deze inschrijving te verkrijgen. Het ondernemingsloket gaat na of de onderneming aan deze voorwaarden voldoet.
Na zich te hebben gericht tot een ondernemingsloket, moet contact worden opgenomen met de bevoegde controledienst van de btw om na te gaan of deze activiteit al dan niet onderworpen is aan de btw.
 

De student die een zelfstandige activiteit uitoefent moet zich inschrijven bij een sociale verzekeringskas voor zelfstandige werknemers van zijn keuze uiterlijk de eerste dag van het begin van de activiteit of bij de Nationale Hulpkas voor Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen. Hij zal er trimestriële sociale bijdragen moeten betalen die 22% van zijn inkomsten bedragen (behalve uitzonderingen).

De zelfstandigen zijn eveneens verplicht om een zichtrekening te openen bij een bank. Deze rekening moet verschillend zijn van de privérekening en worden gebruikt voor de verrichtingen in verband met de zelfstandige activiteit.
 

De zelfstandigen zijn ook onderworpen aan boekhoudkundige verplichtingen. Deze verschillen volgens de omvang van de onderneming.

De student heeft eveneens de mogelijkheid om de helper te worden van een andere zelfstandige. Zo staat hij een zelfstandige werknemer bij of vervangt hem bij de uitoefening van zijn beroep zonder tegenover hem verbonden te zijn door een arbeidsovereenkomst. De helper moet in principe niet de voornoemde ondernemerscapaciteiten bewijzen, noch zich inschrijven bij de Kruispuntbank voor ondernemingen. En als hij jonger dan 20 jaar is, is de helper niet verplicht om zich in te schrijven en bij te dragen tot een sociale verzekeringskas voor zelfstandige werknemers. Overigens belet niets dat een student de helper wordt van zijn ouders die zelf zelfstandig zijn (of van één van hen). In dit geval zal de student echter niet meer kunnen worden beschouwd als fiscaal ten laste van zijn ouders.

Meer informatie over zelfstandige arbeid vind je op de website van de FOD Economie.

Buitenlandse studenten

De studenten buiten EER + Zwitserland zijn niet onderworpen aan dezelfde reglementering. Alle informatie hierover vind je in het thema Werkgelegenheid > Buitenlandse werknemers > Tewerkstelling van studenten.

Wat te doen in geval van problemen?

In geval van problemen kan de student zich ofwel richten tot het Toezicht op de sociale wetten (bevoegd voor elk probleem betreffende de overeenkomst, de arbeidsduur, het loon ...), ofwel tot het Toezicht op het welzijn op het werk (bevoegd voor elk probleem betreffende de arbeidsveiligheid, de arbeidshygiëne en de gezondheid van de werknemers). Zij kunnen ook worden geraadpleegd voor eenvoudige inlichtingen: je moet niet wachten tot er een echt probleem opduikt om hen te contacteren.

Waar een studentenjob vinden?

In Vlaanderen kan je terecht bij de VDAB om een studentenjob te vinden, in Brussel bij Actiris en in Wallonië bij de Forem. Op de website studentatwork.be vind je ook een lijst van privé- en overheidsorganisaties waar je terecht kan voor een studentenjob.

 

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg - Gebruiksvoorwaarden - Privacy - Sitemap

AnySurfer, Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites