NL | FR | EN | DE
Contact | Nieuws | Nieuwsbrief | Geavanceerd zoeken     .be
Naar Startpagina
Zoeken

Nieuwsbrief korte termijnindicatoren - september 2009

Nieuwsbrief korte termijnindicatoren arbeidsmarkt

September 2009 

Werkloosheid stabiliseert

 

  • Het aantal niet-werkende werkzoekenden in juli (458.405) is op maandbasis gedaald met 2,9% en op jaarbasis gestegen met 9,4%.
  • Vooral de jongeren en de mannen worden getroffen door de moeilijke situatie op de arbeidsmarkt. De werkgelegenheidsgraad daalt en de werkloosheidsgraad stijgt sneller voor deze twee groepen dan voor de andere.
  • Momenteel zijn de gevolgen van de economische crisis op de werkgelegenheid minder uitgesproken merkbaar in België dan in de rest van de Europese Unie.
  • In juli is de tijdelijke werkloosheid gedaald met 42,7%, namelijk 94.668 eenheden.
  • De toename van het aantal personen met loopbaanonderbreking en tijdskrediet is in juli onderbroken.
  • Het aantal vacante banen blijft dalen.
  • Sinds juni is er een einde gekomen aan de daling van het aantal door arbeiders in de uitzendsector gepresteerde uren.

Werkgelegenheid

De publicatie van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg van de maand- en kwartaalindicatoren van de werkgelegenheid toont duidelijk aan dat de situatie op de arbeidsmarkt in het eerste kwartaal van 2009 verslechterde onder invloed van de economische en financiële crisis. In het eerste kwartaal van 2009 daalde het aantal in België tewerkgestelde personen met 37.000 eenheden (-0,8%) ten opzichte van het vorige kwartaal, op jaarbasis (eerste kwartaal 2008) is dit een vermindering met 32.000 tewerkgestelde personen (-0,7%). Tijdens het eerste kwartaal van 2009 bedroeg de werkzaamheidsgraad in België 61,7%. In grafiek 1 stellen we vast dat de daling van de werkzaamheidsgraad in vergelijking met het vierde kwartaal van 2008 gematigder is in België (-0,7 procent) dan in de EU-27 (-1,2 procent) ; de daling op jaarbasis (-0,9 procent) daarentegen is identiek.

Grafiek 1 - Werkzaamheidsgraad in België en de Eurolanden

De jongeren (15-24 jaar) lijden het ergst onder de moeilijke situatie op de arbeidsmarkt : de daling van de werkgelegenheid bedraagt voor hun groep 11,7% vergeleken bij het vierde kwartaal van 2008 en 9,8% op jaarbasis (eerste kwartaal 2008). In de leeftijdsgroep van 25-54 jaar daarentegen stijgt de werkgelegenheid lichtjes : + 0,4% in vergelijking met het vorige kwartaal en +0,2% op jaarbasis. Wat de groep van de 55-jarigen en ouder betreft, is het aantal werkenden gedaald met 1,8% vergeleken bij het laatste kwartaal van 2008 en met 1,1% op jaarbasis (eerste kwartaal 2008).

Het aantal laaggeschoolden daalde met 5,9% in vergelijking met het vierde kwartaal van 2008 en met 8,2% op jaarbasis (eerste kwartaal 2008). Tegelijk nam het aantal werkenden met een diploma van het hoger onderwijs verder toe : +3,1% vergeleken met het vorige kwartaal en +7,2%% op jaarbasis.
De terugval van de werkgelegenheid tenslotte treft voornamelijk de mannen van wie het aantal werkenden is gedaald met 1,5% vergeleken bij het vierde kwartaal van 2008 en met 1,1% op jaarbasis (eerste kwartaal 2008). Het aantal vrouwen met een baan is onveranderd ten opzichte van het vierde kwartaal van 2008 en daalt slechts met 0,2% op jaarbasis (eerste kwartaal 2008).

Tabel 1 - Werkzaamheidsgraad volgens gewest (eerste trimester 2009)

Een analyse per gewest van de werkgelegenheidsgraden (tabel 1) toont dat vooral Wallonië en Vlaanderen getroffen zijn daar waar de situatie in Brussel stabiel lijkt. De volgende kwartalen zullen aantonen of het hier een structurele tendens betreft of een inhaalbeweging van de terugval van 2,3 procent van de Brusselse werkgelegenheid in het derde kwartaal van 2008 ten opzichte van het tweede kwartaal van 2008. 

Werkloosheid

In juli 2009 waren er in België 458.405 niet-tewerkgestelde werkzoekenden; een toename met 39.533 eenheden (9,4%) ten opzichte van juli 2008 en een daling van 13.891 eenheden (-2,9%) ten opzichte van juni 2009.

Grafiek 2 - Administratieve en geharmoniseerde werkloosheidsgraad (niet seizoensgezuiverd)

Grafiek 2 toont de werkloosheid in België, zowel volgens de administratieve als volgens de geharmoniseerde Europese statistische definitie. De twee lijnen geven een duidelijke verhoging aan van december 2008 tot maart 2009, van maart tot juli 2009 vertonen de lijnen vervolgens divergente tendensen. De geharmoniseerde werkloosheid die conjunctuurgevoeliger is, daalt vanaf april 2009 op het ogenblik dat de conjunctuurbarometer van de NBB zich herstelt. Zij stijgt opnieuw in juli doordat het aantal schoolverlaters het aantal nog niet uitkeringsgerechtigde werkzoekenden de hoogte injaagt. De administratieve werkloosheidsgraad van zijn kant is in dezelfde periode gestegen en bereikte in juni 2009 zijn hoogste niveau sinds januari 2008, namelijk 9,5%.

Grafiek 3 toont de evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in België ten opzichte van de Eurozone (EA-16) en de Europese Unie (EU-27). We stellen vast dat de werkloosheidsgraad in België zich sinds maart 2009 stabiliseert rond 8% terwijl hij in de Eurozone en in de Europese Unie blijft stijgen. Tijdens de volgende maanden zullen we zien of het hierbij gaat om een structurele tendens dan wel om een uitgesteld effect van de Belgische arbeidsmarktwetgeving met relatief lange opzegtermijnen (bedienden), lange procedures inzake herstructurering en het stelsel van de tijdelijke werkloosheid (arbeiders).

Grafiek 3 - Geharmoniseerde werkloosheidsgraad in België, de EU en het Eurogebied (seizoensgezuiverde gegevens)

Het aantal tijdelijke werklozen is sinds maart 2009 beginnen dalen met 185.983 eenheden (-59,4%). In juli 2009 bedroeg hun aantal 127.217, wat een daling vertegenwoordigt met 94.668 eenheden (-42,7%) in vergelijking met juni 2009 en een stijging met 40.556 eenheden (46,8%) ten opzichte van juli 2008. Deze duidelijke afname is toe te schrijven aan een seizoensfactor maar mogelijk ook –en dat zal tijdens de volgende maanden moeten worden gecheckt– aan een begin van een verbetering van de economische situatie in ons land.

Grafiek 4 - Administratieve vacaturegraad en werkloosheidsgraad

De toename sinds december 2008 (9,7%) van het aantal personen met loopbaanonderbreking of tijdskrediet is in juli 2009 gestabiliseerd en bedraagt 255.958 eenheden. Op jaarbasis is er evenwel een stijging met 46.451 eenheden (22,2%). Deze cijfers tonen aan dat dit stelsel werd gehanteerd als alternatief voor de tijdelijke werkloosheid voor de bedienden. In de volgende maanden moet nu worden nagegaan of de stabilisatie van de maand juli het gevolg is van de nieuwe anticrisismaatregelen die sinds juni 2009 van toepassing zijn.
In verband met de « klassieke » middelen voor uittreding uit het arbeidsproces bij herstructureringen, de brugpensioenen en aanverwante stelsels stellen we vast dat de crisis hierop vooralsnog weinig invloed heeft. De daling bedraagt immers 269 eenheden (-0,1%) op maandbasis en 4.925 eenheden (-2,3%) op jaarbasis. Dit wordt gedeeltelijk verklaard, zoals blijkt uit grafiek 5, door de daling van de cijfers in verband met de collectieve ontslagen en de cijfers betreffende de ontslagen wegens faillissement. Beide reeksen blijken duidelijk af te nemen.
Grafiek 5 - Ontslagen als gevolg van faillissementen en collectieve ontslagen

De toename van de werkloosheid treft de jongeren (15-24 jaar) harder dan de rest van de bevolking (25-74 jaar). De werkloosheidsgraad, volgens de eenvormige geharmoniseerde statistische Europese definitie van de 15-24-jarigen is gestegen met 1,7 procent op jaarbasis en bedraagt in juli 2009 21,6 %.

Tijdens dezelfde periode is de graad van de 25-74-jarigen slechts met 0,7 procent toegenomen en bedraagt in juli 2009 6,8%. Deze tendens in verband met de jeugdwerkloosheid is ook merkbaar in de andere Europese landen.  Zoals blijkt uit tabel 2 treft de verslechtering van de situatie op de arbeidsmarkt ingevolge de economische crisis de mannen veel meer dan de vrouwen. Dat komt doordat de sectoren die het hardst door deze crisis worden getroffen voornamelijk mannen tewerkstellen; denken we maar aan de industrie- en de bouwsector. In de maand juli stellen we evenwel een omkering van die trend vast. Er moet ook worden op gewezen dat de economische crisis ertoe heeft geleid dat de kloof is verdwenen tussen mannen en vrouwen wat betreft het aantal niet-werkende werkzoekenden ; sinds januari 2009 zijn er immers meer niet-werkende werkzoekende mannen dan dat vrouwen.

 Tabel 2 - Aantal U.V.W. naar gewest en geslacht 
De analyse per gewest (zie tabel 2) toont aan dat de toename op jaarbasis veel groter was in Vlaanderen dan in Brussel en Wallonië. De laatste maanden lijkt die tendens evenwel af te nemen. De toekomst zal uitwijzen of het hier gaat om een structurele tendens of om een uitgesteld effect dat in de volgende maanden in bepaalde sectoren zal opduiken.

Aantal vacante banen en situatie in de uitzendsector

Op het eind van de maand augustus waren bij de gewestelijke diensten voor arbeidsbemiddeling 49.079 werkaanbiedingen niet ingevuld, namelijk 3.384 (7,4%) meer dan in juli 2009. Van die banen zijn er 37.253 (4,1% op maandbasis) beschikbaar in Vlaanderen, 7.600 (18,5%) in Wallonië en 4.226 (+19,6%) in Brussel. De vacaturegraad is te zien in grafiek 6, wordt gedefinieerd als het aantal werkaanbiedingen gedeeld door het totaalaantal vacante en ingevulde banen, is gedaald met 0,1 procent op maandbasis en met 0,4 procent op jaarbasis. Vanzelfsprekend laat de gelijktijdige daling van aantal werkaanbiedingen en van de werkloosheid op één maand niet toe conclusies te trekken, maar indien deze trend zich zou voortzetten, zou dit wijzen op een structureel onevenwicht op de Belgische arbeidsmarkt.

Grafiek 6 - Administratieve vacaturegraad en administratieve werkloosheidsgraad

Nadat hij in juni uiteindelijk omkeerde, heeft de dalende trend die voortduurt sinds augustus 2008 in de uitzendsector zich in de maand juli herhaald. Het aantal door de uitzendkrachten gepresteerde uren is met 0,33% gedaald ten opzichte van juni 2009. Het is echter in juni en juli de eerste keer sinds april 2008 dat de dalende trend omkeert voor de arbeiders, wat moet worden beklemtoond aangezien de secundaire sector harder door de crisis werd getroffen.

 

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg - Gebruiksvoorwaarden - Privacy - Sitemap

AnySurfer, Belgisch kwaliteitslabel voor toegankelijke websites